Darmowa dostawa od 250zł.

Prosciutto crudo a prosciutto cotto – czym się różnią te dwie szynki?

Prosciutto crudo a prosciutto cotto – czym się różnią te dwie szynki?

Zestawienie prosciutto crudo a cotto opiera się na dwóch odmiennych technologiach produkcji: prosciutto crudo to surowa, długodojrzewająca szynka konserwowana solą morską przez okres od 12 do ponad 24 miesięcy. Prosciutto cotto to parzona szynka poddawana gotowaniu na parze w temperaturze rdzenia 70°C po uprzednim peklowaniu w solance ziołowej.

Prosciutto crudo – co to za szynka i jak powstaje?

Co to prosciutto crudo? To tradycyjna włoska szynka surowa dojrzewająca, wytwarzana z udźca wieprzowego. Swój charakterystyczny smak i aromat zawdzięcza soleniu oraz długiemu dojrzewaniu, a nie gotowaniu czy pieczeniu. Słowo „crudo” oznacza po włosku „surowy”.

Produkcja obejmuje kilka etapów:

  • nacieranie solą morską w chłodni o temperaturze 1-4°C,
  • odpoczynek w chłodni przez 60-80 dni w temperaturze 1-5°C,
  • płukanie z nadmiaru soli,
  • dojrzewanie trwające od kilkunastu miesięcy (dla Prosciutto di Parma minimum 14) do ponad 24 miesięcy.

Polecane produkty do tego artykułu

PROSCIUTTO CRUDO STAGIONATO – w Plastrach

PROSCIUTTO CRUDO STAGIONATO – w Plastrach

Kup teraz
Szynka Gotowana PROSCIUTTO COTTO – Plastry

Szynka Gotowana PROSCIUTTO COTTO – Plastry

Kup teraz
Parmigiano Reggiano DOP - 26 miesięczny

Parmigiano Reggiano DOP - 26 miesięczny

Kup teraz

Odsłonięte partie mięsa pokrywa się sugną, czyli mieszanką tłuszczu wieprzowego, soli, pieprzu i mąki ryżowej. Spowalnia ona odparowywanie wody i zapobiega zbyt szybkiemu wysychaniu zewnętrznych warstw mięsa.

Gotowe prosciutto crudo charakteryzuje się różowoczerwoną barwą mięsa otoczonego białą warstwą tłuszczu oraz wyrazistym, skoncentrowanym profilem smakowym łączącym nuty orzechowe z naturalną słodyczą. Wędlinę kroi się mechanicznie lub ręcznie w niemal przezroczyste plastry, dzięki czemu tłuszcz rozpływa się w ustach.

Najbardziej rygorystyczne normy jakościowe posiadają odmiany ze znakiem Chronionej Nazwy Pochodzenia (ChNP / wł. DOP): Prosciutto di Parma (dojrzewające przez minimum 14 miesięcy) oraz Prosciutto di San Daniele (dojrzewające przez minimum 13 miesięcy), których produkcja jest prawnie ograniczona do wyznaczonych regionów geograficznych Włoch.

Prosciutto cotto – czym jest włoska szynka gotowana?

Prosciutto cotto to parzona włoska szynka wieprzowa wytwarzana z trybowanego (pozbawionego kości) udźca, który poddaje się peklowaniu na mokro oraz powolnemu gotowaniu. Włoskie słowo „cotto” oznacza „gotowany” i definiuje termiczną metodę utrwalania tego produktu, stanowiącą przeciwieństwo suszenia naturalnego.

Proces technologiczny polega na nastrzyknięciu mięsa solanką z wyselekcjonowanymi ziołami i masowaniu mechanicznym w bębnach. U producentów premium cykle masowania i odpoczynku trwają nawet 48-72 godziny. Następnie mięso jest prasowane w formach i poddawane obróbce parowej w piecach, w których temperaturę podnosi się stopniowo. Gotowa szynka jest przechowywana w temperaturze nie wyższej niż 4°C.

Struktura gotowej szynki cotto pozostaje zwarta, a zarazem soczysta i jasnoróżowa, o łagodnym, lekko maślanym smaku ze zredukowaną wyczuwalnością soli.

Prosciutto crudo a cotto – najważniejsze różnice w strukturze i smaku

Zestawienie prosciutto crudo a cotto wykazuje fundamentalną różnicę: crudo to wyrób surowy, zagęszczony przez utratę wilgoci, natomiast cotto to wędlina gotowana, w której woda zostaje związana w strukturze białkowej mięsa. Prosciutto crudo ma intensywny, głęboki smak (tzw. umami), który rozwija się powoli podczas wielu miesięcy dojrzewania, oraz wyraźną słoność – Prosciutto di Parma zawiera około 4,5-5 g soli na 100 g. Z kolei szynka cotto jest znacznie łagodniejsza, ma czysty, świeży smak i ponad dwukrotnie mniej soli (średnio 1,8 g na 100 g).

W kuchni pełnią więc zupełnie inne role: crudo wybierz wtedy, gdy szynka ma być główną gwiazdą dania i nadać mu mocny, wyrazisty charakter, a cotto sprawdzi się jako delikatne tło, które świetnie uzupełni łagodne sery i nie przytłoczy pozostałych składników.

Jak podawać prosciutto crudo i prosciutto cotto? Zastosowanie w kuchni

Sposób serwowania obu wędlin zależy od ich odporności na temperaturę. Prosciutto crudo podaje się w temperaturze pokojowej, wyjmując je z lodówki ok. 30 minut przed podaniem. Tłuszcz wtedy mięknie, a smak staje się pełniejszy. Prosciutto cotto dobrze smakuje zarówno prosto z lodówki, jak i po zapieczeniu. Crudo nie lubi wysokiej temperatury, bo pod wpływem silnego ciepła twardnieje i traci aromat.

Prosciutto crudo serwuje się:

  • Z owocami: z plastrami melona odmiany Cantaloupe lub dojrzałymi figami.
  • Na zimno na desce wędlin: w towarzystwie serów dojrzewających (np. 24-miesięcznego Parmigiano Reggiano) i niesolonego pieczywa.
  • Na pizzy i focacci: nakładane wyłącznie po wyjęciu ciasta z pieca, bezpośrednio na gorące składniki.
  • Wyjątek na ciepło: rzymska saltimbocca alla romana, czyli eskalopki cielęce z liściem szałwii i płatem crudo. Smaży się je krótko na maśle, 2-3 minuty od strony mięsa, tak by crudo było tylko muśnięte ciepłem, a na koniec podlewa białym winem.

Prosciutto cotto stosuje się:

  • W daniach zapiekanych: na pizzy Capricciosa lub Prosciutto e Funghi, gdzie plastry układa się pod mozzarellą przed pieczeniem w mocno rozgrzanym piecu.
  • W tostach i panini: zapiekane z serem provolone, fontina lub mozzarellą.
  • Do farszów i makaronów: krojone w drobną kostkę do sosów śmietanowych (np. tortellini panna e prosciutto) oraz tradycyjnych zapiekanek makaronowych (pasta al forno).
  • W daniach jajecznych: w omletach i wytrawnych tartach, gdzie nie traci soczystości pod wpływem ścinania białka jaj.

Wolisz wyraziste prosciutto crudo czy delikatne prosciutto cotto? Sprawdź ofertę Deli Italia i wybierz włoskie smaki do swojej kuchni.

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl